جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران جمهوری اسلامی بر نشست دو روزه وزرای خارجه گروه بریکس (BRICS) که از روز پنجشنبه در دهلی نو آغاز میشود، سایه انداخته و اختلافنظر میان اعضای این بلوک را پررنگ کرده است؛ وضعیتی که میتواند دستیابی به موضعی مشترک و صدور بیانیه واحد را دشوار کند.
بریکس یک گروه اقتصادیــسیاسی تشکیلشده از کشورهای بزرگ و در حال توسعه است که با هدف تقویت نقش این کشورها در اقتصاد و سیاست جهان، در برابر قدرتهای سنتی غربی، کاهش وابستگی به نهادهای مالی غربی مثل صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی و تقویت همکاری اقتصادی، تجاری و سیاسی میان اعضا شکل گرفت.
این گروه که در ابتدا شامل برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی بود، در سالهای اخیر با اضافه شدن مصر، اتیوپی، اندونزی، جمهوری اسلامی و امارات متحده عربی گسترش یافت و از آن جهت اهمیت دارد که جمعیت کشورهای عضو آن بخش بزرگی از جمعیت جهان را تشکیل میدهد و سهم قابلتوجهی از اقتصاد جهان و منابع انرژی در اختیار این کشورها است.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
با این حال بریکس با وجود اهمیتش، با مشکلاتی هم روبرو است. از جمله اختلاف سیاسی بین اعضای رقیب مانند چین و هند، تفاوت منافع اقتصادی میان اعضا و همچنین نبود موضع واحد در بحرانهای بینالمللی. به همین دلیل صدور بیانیههای مشترک یا اتخاذ تصمیمهای یکپارچه همیشه ممکن نبوده و این اتفاقی است که پیشبینی میشود در نشست امسال هم رخ بدهد.
جمهوری اسلامی از هند، رئیس دورهای بریکس در سال ۲۰۲۶، خواسته بود از این بستر برای ایجاد اجماع در محکومیت اقدامهای آمریکا و اسرائیل در جنگ خلیج فارس استفاده کند، اما به گفته منابع آگاه، اصلیترین مشکل، اختلاف میان جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی است؛ دو کشوری که در جنگ اخیر مقابل هم قرار گرفتند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه برای شرکت در نشست وارد دهلی نو میشود. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، نیز قرار است در این نشست حضور داشته باشد. با این حال هنوز مشخص نیست نمایندگی امارات متحده عربی در این نشست را چه کسی برعهده خواهد داشت.
نشست اخیر بهویژه پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر اینکه امارات و عربستان سعودی در واکنش به حملات ایران، حملات نظامی علیه تهران انجام دادند، میتواند پرتنش باشد. رندیر جیسوال، سخنگوی وزارت خارجه هند، هم در ماه مارس گفته بود برخی اعضای بریکس مستقیم در این درگیری دخیلاند و و همین موضوع «رسیدن به اجماع را دشوار کرده است».
با این حال، یک مقام دیگر وزارت خارجه هند به رویترز گفت دهلینو همچنان امیدوار است پس از این دور از نشستها، بیانیه مشترکی صادر شود.
مانجیو سینگ پوری، دیپلمات سابق هند، تاکید کرد: «خوشحالیم که وزرای خارجه همه کشورهای بریکس، به جز چین که به دلیل برنامههای دیگر غایب است، در این نشست حضور دارند. این نشانهای مثبتی از تلاش برای ایجاد ائتلافی در بریکس حول موضوعهای مهم برای اقتصادهای نوظهور و کشورهای جنوب جهانی است.»
او افزود: «البته رسیدن به یک راهحل سیاسی دشوار است، اما همین که آنها دور هم جمع میشوند، اتفاق مثبتی است و امیدواریم به یافتن راهی رو به جلو منجر شود.»
افزایش شدید قیمت انرژی ناشی از جنگ اخیر باعث شده است بسیاری از کشورهای بریکس، از جمله هند، برای حمایت از اقتصاد داخلی خود تدابیر اضطراری اتخاذ کنند.
چین تاکنون موضعی ظاهرا بیطرف اتخاذ کرده است، زیرا هم با جمهوری اسلامی ایران و هم با کشورهای عرب منطقه روابط مستحکمی دارد.
نماینده چین در این نشست احتمالا سفیر این کشور در هند خواهد بود، زیرا وانگ یی، وزیر خارجه چینــ به احتمال زیاد به دلیل سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا به پکنــ در این نشست حضور نخواهد داشت.
